Home » Blog » Immateriële aardbevingsschade Groningen verhaalbaar en, zo ja, hoe?

groningse aardbevingsschade immateriele schade

Immateriële aardbevingsschade Groningen verhaalbaar en, zo ja, hoe?

8 januari was er opnieuw een zware aardbeving met een kracht van 3,4 op de schaal van Richter. De aardbevingen als gevolg van de gaswinning in Groningen door de NAM hebben niet alleen schade toegebracht aan woningen en gebouwen, maar ook bij veel bewoners in het aardbevingsgebied geleid tot angst, stress, burn-out, slapeloosheid en zorgen over het minder waard worden van hun woningen. Hebben deze bewoners recht op een immateriële schadevergoeding?

Wat is een immateriële schadevergoeding?

Een immateriële schadevergoeding (ook wel smartengeldvergoeding genoemd) is een vergoeding voor schade die bestaat uit pijn, verdriet en verlies aan levensvreugde.

Wanneer heeft men recht op een immateriële schadevergoeding?

Voor een recht op immateriële schadevergoeding moet er in grote lijnen voldaan zijn aan drie criteria: 1) Er is immateriële schade, 2) die is veroorzaakt door (causaal verband) 3) een gebeurtenis waarvoor een andere partij aansprakelijk is. Ik zal deze drie criteria nader toelichten.

Is er sprake van immateriële schade?

Van immateriële schade is onder meer sprake bij een ‘aantasting in de persoon’. Wat is dat nu? Daaronder vallen:

  • Lichamelijk letsel
  • Geschade eer of goede naam
  • Overige aantastingen, zoals:
    • Geestelijk letsel
    • Geschonden fundamentele persoonlijkheidsrechten

Vallen de klachten van de bewoners (angst, stress, burn-out etc.) onder een aantasting in de persoon?

Het antwoord is: ja, dat kan. In de eerste plaats kunnen psychische klachten zo ernstig zijn dat sprake is van geestelijk letsel. Daarmee wordt bedoeld een in de psychiatrie erkende ziekte, die objectief is of kan worden vastgesteld. In de tweede plaats, zo oordeelde de rechtbank Noord-Nederland in haar vonnis van 1 maart 2017, kan voor het deel van Groningenveld waar regelmatig aardbevingen worden gevoeld en schade wordt geleden, gesproken worden van een ernstige inbreuk door de NAM op een fundamenteel persoonlijkheidsrecht. Bij de mensen die daardoor weliswaar geen geestelijk letsel, maar persoonlijke gevoelens van angst, zorg en psychisch onbehagen ervaren, is ook sprake van een aantasting in de persoon en dus van immateriële schade.

Is een andere partij aansprakelijk?

Ja, althans de rechtbank Noord-Nederland heeft in bovengenoemd vonnis geoordeeld dat de NAM aansprakelijk is voor de door de inwoners van het Groningenveld geleden en nog te lijden immateriële schade door de aardbevingen. De NAM is wel tegen dit vonnis in hoger beroep gegaan. Het vonnis is dus nog niet onherroepelijk en het is afwachten wat het gerechtshof zal beslissen.

Is er een causaal verband tussen de aardbevingen en de immateriële schade?

Dat is afhankelijk van de situatie. Angst voor nieuwe aardbevingen en zorgen over het minder waard worden van de woningen zijn natuurlijk duidelijk gerelateerd aan de aardbevingen die zijn veroorzaakt door de gaswinningswerkzaamheden van de NAM. Stress, burn-out en slapeloosheid zijn echter klachten die ook kunnen worden veroorzaakt door andere omstandigheden, bijvoorbeeld gelegen in de persoonlijke, sociale of werksfeer. Hierbij staat het causaal verband dus niet al bij voorbaat vast.

Kunnen de bewoners voor hun immateriële schade terecht bij het Loket?

Vanaf 19 maart 2018 kunnen bewoners in het aardbevingsgebied voor de afhandeling van hun schade terecht bij een loket. Maar geldt dit ook voor immateriële schade?

In het Protocol mijnbouwschade Groningen (‘schadeprotocol’) wordt onder ‘schade’ verstaan:

  1. fysieke schade aan gebouwen en werken die is ontstaan door beweging van de bodem als gevolg van de aanleg of de exploitatie van een mijnbouwwerk ten behoeve van het winnen van gas uit het Groningenveld of als gevolg van de gasopslag Norg, en
  2. materiële schade die het gevolg is van deze fysieke schade.

Immateriële schade wordt niet genoemd.

Daarnaast vermeldt art. 7 van het Protocol dat er een vergoeding zal worden toegekend voor de door de schade veroorzaakte bijkomende kosten en verwijst daarbij naar een bijlage. De term ‘kosten’ impliceert al dat ook hier geen immateriële schade wordt bedoeld.

In de bijlage worden de volgende posten genoemd:

  • Thuis blijven tijdens inspectie en/of schadeherstel: € 95,– per dagdeel
  • Schoonmaakkosten: € 150,– per schademelding
  • Overnachten: € 100,– per nacht voor één of twee personen € 200,– per nacht voor meer dan twee personen
  • Advieskosten: € 95,– per uur voor maximaal 20 uren
  • Verhuiskosten: werkelijke kosten
  • Opslag van goederen: € 40 per week
  • Reiskosten € 0,26 per kilometer
  • Inboedel- en tuinschade: werkelijke kosten
  • Zorgkosten: werkelijke kosten
  • Inkomstenderving: werkelijke kosten
  • Redelijke juridische of andere begeleidingskosten: werkelijke kosten
  • Overlastvergoeding: € 250 tot maximaal € 1.000

Alleen over de overlastvergoeding kan worden betwijfeld of deze desalniettemin als immateriële schadevergoeding heeft te gelden. Echter, overlast en psychische klachten zijn twee hele verschillende dingen. De overlastvergoeding lijkt echt puur en enkel voor de overlast te zijn bedoeld.

Mijn juridische verwachting is dan ook dat het loket een aanvraag tot vergoeding van immateriële schade niet in behandeling zal nemen of zal afwijzen. Bewoners die hun schade vanaf 31 maart 2017 12:00 uur hebben gemeld, kunnen wel voor vergoeding van de materiële schade bij het loket terecht. Beweerd wordt dat deze procedure sneller zal leiden tot schadevergoeding dan de procedure tegen de NAM.

Kunnen de bewoners hun immateriële schade verhalen op de NAM?

Ja, dat kan, mits dus is voldaan aan de drie hierboven genoemde criteria. Als NAM het bestaan van de schade van de bewoners – hun psychische leed – en/of het causale verband met de aardbevingen betwist, zullen de bewoners dit moeten bewijzen (overigens net als de aansprakelijkheid van de NAM). Dat kan bijvoorbeeld door een verklaring van de huisarts, bedrijfsarts en/of eventuele behandelaars. Als er voldoende bewijs voor het psychische leed voorhanden is, acht ik de kans aanwezig dat de bewoners een hogere immateriële schade vergoed kunnen krijgen dan de overlastvergoeding van het loket.

Juridische bijstand kan gratis

Eventuele advocaatkosten moeten (voor zover redelijk) door zowel het loket als de aansprakelijke partij worden vergoed. Een letselschadeadvocaat kan dus gratis zijn.

Wilt u meer weten over immateriële schade door de Groningse aardbevingen of bent u op zoek naar juridische bijstand?
Neemt u dan gerust – geheel vrijblijvend en kosteloos – contact op met mij of maak direct een afspraak.

Vond u dit artikel waardevol? Vergeet dan niet te delen! Dank u wel!